Specijalni rezervat prirode „Deliblatska peščara“

U jugoistočnom delu panonske nizije, u Banatu, nalazi se najveća evropska kontinentalna peščara koja obuhvata blizu 35.000 hektara površine. Elipsastog je oblika i orijentisana je u pravcu jugoistok-severozapad.

Nastala je tokom ledenog doba od moćnih naslaga eolskog silikatno-karbonatnog peska. U savremenom periodu vetar Košava oblikovao je izražen dinski reljef, čije su nadmorske visine između 70 i 200 metara. Umereno kontinentalna klima, odsustvo površinskih vodotokova i peščana zemljišta uslovila su osobene životne zajednice, koje su izdvojene u posebnu biljno-geografsku oblast Deliblaticum.

U jedinstvenom mozaiku ekosistema, nalaze se tipične vrste flore i faune od kojih su mnoge prirodne retkosti značajne po međunarodnim kriterijumima. Bogata flora sa preko 900 vrsta, podvrsta i varijeteta obiluje raritetima, reliktima, endemima i subendemima, kao što su banatski božur, pančićev pelen, šerpet, bademić, peščarsko smilje i kleka – jedini samonikli četinar panonske nizije.

Kao poslednja i najveća oaza peščarsko-stepske, šumske i močvarne vegetacije koja je nekada dominirala panonskom nizijom, SRP “Deliblatska peščara” je jedan od najvažnijih centara biodiverziteta u Srbiji i Evropi i najznačajnije stepsko područje kod nas. Stoga, Rezervat predstavlja jedinstven naučni poligon.

Među retkostima faune ističu se vrste sa stepskih staništa: pustinjski mravi, mravlji lav, banatski soko, orao krstaš, stepski skočimiš, tekunica, slepo kuče, stepski tvor i druge. Za neke od njih, Deliblatska peščara je jedino ili jedno od malobrojnih preostalih staništa u Srbiji.

U zaštićenom prirodnom dobru nalazi se deo reke Dunav sa ritovima i adama.

Vode bogate ribom i mrestilišta značajno su stecište i masovno zimovalište ptica vodenih staništa, zbog čega je Deliblatska peščara 1989. godine proglašena za međunarodno značajno stanište ptica (IBA). Ovde se gnezde mnoge retke vrste: mala bela čaplja, žuta čaplja, ibis i lasta bregunica.

Tipična sela na obodu zaštićenog prirodnog dobra čuvaju atmosferu minulih vremena i upotpunjuju sliku ovog živopisnog predela

SRP “Deliblatslka peščara” nudi mnoštvo različitih naučno-rekreativnih sadržaja:

Edukativni centar „Čardak” otvoren je 2010. godine. Namena Centra je da kroz prezentaciju i organizovanu edukaciju o principima održivog gazdovanja, nadzoru i upravljanju, poveća svest korisnika područja ka neminovnosti zaštiti prirode i sprečavanju opadanja biološke raznovrsnosti. Kapacitet Edukativnog centra „Čardak“ čine tri objekta ukupne površine 320 m2. Osnivanje multifunkcionalnog Edukativnog centra, okruženog obeleženim stazama koje su opremljene informativnim tablama, odmorištima i osmatračnicama, omogućuje upotpunjen boravak u prirodi prvenstveno đacima, studentima i stručnjacima bioloških nauka. Ovde će se moći dobiti informacije i potražiti pomoć, uzeti propagandni materijal, kupiti autentični suveniri i pripremati lokalni i međunarodni projekti.

Školsko rekreativni centar „Čardak“ smešten je u šumovitom delu Peščare na svega 7 kilometra od sela Deliblato. Sasastoji se od upravne zgrade, restorana, 7 paviljona (dva renovirana, sa 130 ležajeva), terena za male sportove i prateće sadržaje. Čardak je okružen stazama koje su opremljene informativnim tablama, odmorištima i vidikovcima, omogućava upotpunjen boravak u prirodi učenicima, đacima, studentima i posebno stručnjacima bioloških nauka.

– Staza Čardak – Vrela: Kružna pešačka staza dužine 12 km.
– Staza Borovi breg: Pešačka staza u obliku osmice, dužine 15 km. Staza je pogodna i za biciklističku (off road) vožnju kao i za kondiciono trčanje.
– Staza Koprivić: Kružna pešačka staza dužine 7 km.
– Staza Staza radosti: Kružna pešačka staza dužine 5 km.
– Staza Eko staza: Kružna staza dužine 3,5 km. Staza 6. Staza zdravlja: Kružna staza dužine 3,5 km.

Podeli sa prijateljima

Share on facebook
Share on twitter
Share on linkedin
Share on whatsapp
Share on email

Ostavi komentar

Pretplati se na naš newsletter

Obećavamo da te nećemo smarati sa SPAM porukama. 🙂

Leave a Comment

Vaša adresa e-pošte neće biti objavljena.